Dinar Haberleri Websitesine Hoşgeldiniz.
SURİYE OLAYI ÜZERİNE GÖRÜŞLER-3
Köşe Yazısı Tarihi : 03-10-2012       
Mehmet Tekin
guneydekultur@hotmail.com

( Dinar Yazıları )

SURİYE OLAYI ÜZERİNE GÖRÜŞLER-3

Mehmet TEKİN

11 Eylül 2001’de New York’ta uçaklar Dünya Ticaret Merkezi’ni vurduktan sonra El Kaide’nin ve Müslüman Kardeşler’in laik Suriye üzerindeki tehditleri arttı. ABD Irak’ı işgal ettikten sonra 1,4 milyon Iraklı Suriye’ye iltica etti ve bunların pek çoğu geri dönmedi. Bu dönemde Beşar Esad’ın, babasının yolunu izleyerek Suriye’deki yaygın şiddeti sınır ötesine, Irak’taki Amerikalılara yönlendirdiği ve İslami Cihat’cıların Suriye’yi eyleme hazırlık yeri ve Irak’a geçiş noktası olarak kullanmalarına izin verdiği iddiaları sık telaffuz edilen bir konu oldu. Bu durum ABD’nin Suriye’ye karşı tavrının sertleşmesine yol açtı.

2003’te ABD Irak’a girdikten sonra Suriye’nin Irak’ta bir savaşa karşı olmasından ve Iraklı ayaklanmacılara destek vermesinden dem vuran ABD Başkanı George Bush “Şam’da rejim değişikliği” tehdidinde bulunmaya başladı. Bu da yetmedi, Suriye Devlet Başkanı Beşar  Esad’ı “Ortadoğu’nun karanlık gücü” olarak tanımladı. Bunun ardından iki ülke ilişkileri daha da kötüleşti. Bu dönemde Batılı diplomatik çevreler ve basın Beşar Esad’ı “samimi görünüşlü, ama babasının oğlu bir kişi” olarak tanımlıyordu. 

Bunu izleyen dönemde Beşar Esad’ın, siyasi reformlar ve ifade özgürlüğü konularında başlatmış olduğu çalışmalardan geri adım attığı görüldü. Farklı bir baskı rejimi başladı. Rüşveti önleme çalışmaları, kendi geniş ailesinin şüpheli iş anlaşmaları ile baltalanıyordu.

Beşar Esad’la bir türlü anlaşamayan Lübnan Başbakanı Refik Hariri, Beyrut’ta bir suikast sonucu hayatını kaybetti. Bu suikastten sonra, Şam, uluslararası alanda bir çok tepkilerle karşılaştı. Bu konuda yapılan soruşturmalar fail olarak Suriye’yi göstermişti. “Kesin deliller bulunamadığı” hususu sık sık dile getirilmesine rağmen, Suriye’nin suikastın baş suçlusu ilan edilmesi Beşar Esad’ı zor durumda bıraktı. Çoğu çevrelerde bu sonucun ABD ve İsrail tarafından hazırlanmış bir mizansen olduğu ileri sürüldü. Ama öyle veya böyle amaca ulaşıldı ve bununla, önce Suriye’nin Lübnan’daki etkinliği kırılmış, daha sonra da bir müdahaleye ve “kadife  işgale” zemin hazırlanmış oldu. Hemen ardından Esad, birkaç yıl önce serbest bıraktığı siyasi tutukluları yeniden demir parmaklıklar ardına koymaya başladı. 2008 yılında ise, ülkeye bilgisayarı kendisi getirmiş olmasına rağmen, Arapça haber sitelerinden, başta You Tube ve Facebook olmak üzere birçok web sitesini yasakladı. Bunlardan sonra yapılan değerlendirmelerde, Beşar Esad’ı bazı çevreler “rejim içindeki zıt kutupların kurbanı ve karşı koyamadığı güçler tarafından engellenen bir idealist”, bazı çevreler ise “ısınma hareketleri yapan genç bir  despot” olarak tanımladılar.

Beşar Esad ülkeye daha çok yabancı özel sermaye çekmek amacıyla Mart 2009’da Şam Borsası’nı kurmuştu. Bundan sonra başkentin nabzı daha hızlı atmaya başladı, pek çok lüks gece kulübü ve restoran açıldı. Şam’da Suriye’nin ilk özel üniversitesi kuruldu. Türkiye’den çok sayıda sanayici Suriye’de yatırımlar yaptı. Ticaret ve turizm canlandı.

Ama ülkede ekonominin çarkı hâlâ iltimas ve devlet parasıyla dönüyordu. Bu nedenle çimento ve petrol başta olmak üzere devlet sektörünün tekelindeki alanlara özel sermayenin girmesine izin verildi, ekonomide işletmelerin modernize edilmesi ve daha kârlı şekilde yönetilmesi hedeflendi.  Bu süreçte pek çok kişi işini kaybetti, artık sübvanse edilmeyen alanlarda fiyatlar çok yükseldi. Halkın geçim sıkıntıları arttı. Ama ülkeye büyük ölçüde ihraç geliri sağlayan ve çok sayıda Suriyelinin istihdam edildiği pamuk endüstrisinin büyük bölümü hâlâ kamu sektörünün önemli bir kısmını oluşturuyordu. Klasik yöntemlere göre şekillenmiş ve Baas Partisi ideologları tarafından yazılmış ideoloji yüklü kitapların okutulduğu eğitim sistemi de el atılan reform konularından biriydi. Halk ve piyasa yenilikleri hızla benimsiyordu, ama kemikleşmiş yönetim kadroları bu değişime  uyum sağlamaktan çok uzaktı.

Devam edecek.
Yazıyla İlgili Ziyaretçi Yorumları
Bu haberle ilgili henüz hiç ziyaretçi yorumu yazılmamıştır. İlk yorumu yapmak için lütfen buraya tıklayınız...
  Ziyaretçi Yorumu
 
Bu Yazarın Diğer Yazıları