Dinar Haberleri Websitesine Hoşgeldiniz.
DİNAR’DA  TERMİK SANTRAL KURULMASI
Köşe Yazısı Tarihi : 14-06-2013       
Mehmet Tekin
guneydekultur@hotmail.com

( Dinar Yazıları )

DİNAR’DA  TERMİK SANTRAL KURULMASI

Geçen gün  televizyon haberlerini izlerken Dinar’da kömür bulunduğu  haberini duyduğumda ne kadar sevindiğimi tahmin edemezsiniz.  Bu sevincin sebebinin  kömür yataklarının zenginliği filan zannetmeyin.  Dinar hep TV kanallarının ilgi alanı dışında kaldığından, filan sanatçının tırnağı kırılsa, burnu tıkansa, hapşırsa uzun uzun bahseden kanallar, Dinar’dan ancak ya deprem  sonucu yerle bir olduğunda ya da yüz yıl yetecek kömür rezervi bulunduğunda bahsediyor. İşte sevincimin sebebi, TV’nin Dinar’dan  kırk yılda da olsa bir defa, hem de felaket değil sevindirici bir haber yüzünden bahsetmesidir.

Haberin ayrıntılarını araştırdığımızda gördük ki MTA Dinar çevresinde beş yıldır araştırma ve sondajlar yapıyormuş. Sonuçta 950 milyon tonluk bir linyit rezervi tesbit edilmiş. Bunu değerlendirmek için bölgede 3500 MW gücünde bir santral kurulacak ve burada 7 000 kişi istihdam edilecekmiş. Bu, Dinar için yeni bir devrin ve yeni bir hayat tarzını  başlangıcı demektir.

Dinar, bölgenin en eski hidroelektrik santralarından birine sahip olduğu için santral olgusuna yabancı bir yer değildir. Ayrıca yakın tarihlerde rüzgârdan elektrik üreten santrallar da kurulmuştur. Ama bu defaki  bir termik santraldir. Ne su gibi temiz, ne rüzgâr gibi serinleticidir. Yeni santral hem çok kirli, hem çok sıcak bir yer  olacak ve haliyle kömüre en yakın yerde kurulacaktır. Böyle olunca, hemen ilk aklımıza “santralın nerede kurulacağı” sorusu geliyor.

Acaba santral Çöl ovası’nda mı, yoksa Dombay ovası’nda mı kurulacak? Tarım arazileri üzerine mi, kıraç arazilerin bulunduğu  yerlere mi inşa edilecek? Dinar’ın tek su kaynağı, Menderes kaynaklarının  ana kaynağı olan Çapalı gölü bundan nasıl etkilenecek?

Santral kurulduktan  sonra  hassasiyetle düşünülecek olan konu, ortaya çıkacak çevre problemleridir. Çünkü  elde  Seyitömer, Afşin-Elbistan, Yatağan  ve benzeri  örnekler vardır.  Buralarda yaşanan problemler vardır. Bunlardan edinilen tecrübeler  Dinar’da azami ölçüde değerlendirilmelidir.  Madenin  çıkarılmasında açık ocak mı, yoksa galeriler açılması mı planlanmıştır, bilemeyiz. Her ne olursa olsun çevre etkilenecektir. Santral araziyi nasıl etkileyecektir? Örnek olarak Dombayovasının ortasına yapılacak bir fabrika, bütün ovayı öldürür. Bunun için umarız  tarım arazileri bu amaçla kullanılmaz.  Fabrika kurulduktan sonra,  işletmede hayati önemi olan  suyu nereden alacaktır? Çapalı gölünü hedeflemişlerse, bu sadece ovanın ve gölün, göldeki kuş ve balık varlığının değil, Dinar’ın da ölümü olur, çünkü Dinar’a su ve dolayısıyla hayat veren, bu göldür. Kâğıt fabrikasının Karamık gölünü nasıl etkilediğini düşünmek, bu konuda bir fikir verebilir.

Santral çalışmaya başladıktan sonra, çıkan külün atılacağı yer ayrı bir problemdir. Havaya yayılan kül zerreleri, zararlı baca gazları, radyasyon, cıva, asit yağmurları gibi etmenler, çevrenin doğal dokusu yanında  insanların ve diğer canlıların sağlığı için de bir tehdit oluşturur. Bunlar geçmişte benzeri sanayi kuruluşları çevresinde hep yaşandı, zararları görüldü, çok araştırmalar yapıldı. Bu güne kadar büyük bir bilgi ve tecrübe birikimi sağlanmış olması gerekir. Önemli olan, bu birikimin buraya transfer edilmesi ve kullanılmasıdır. Bu konuda girişimler başlamadan önce herhalde ÇED raporu da alınacak ve çalışmalar hassasiyetle planlanacaktır.

Santralın kurulması için titizlik gösterilmesi yetmiyor. Santralın kurulması demek çevrede sosyal hareketliliğin artması, nüfus  hareketliliği, yeni yerleşimler (basit bir örnek olarak,  kuruluş öncesinde ve sonrasında Afyon Şeker Fabrikası çevresini düşünebiliriz) yeni sosyal problemler  demektir. Bunlar söylenince hemen akıla başka yerlerde kurulacak fabrikaları önlemek için yapılan  protesto gösterileri geliyor. Burada yapılacak olan şey  “ne pahasına olursa olsun yapalım” demek ya da körü körüne karşı çıkmak değil,   fabrikaya akılcı ve çevreye en az zarar verecek, Çapalı gölüne uzak  bir yer seçmek, Çapalı gölünün varlığına yapısına zarar vermemek, akılcı bir nüfus , yerleşim ve işgücü planlaması yapmak, tarım arazilerinin  bu amaçla kullanılmasına izin vermemektir.  Bu amaçla, santralın  Dinar ovasının dağ eteklerine kurulup, gölden tünelle gelen suyun fabrikaya tahsisi bir çözüm olabilir mi bilmiyorum. Bunun uzmanları vardır ve şüphesiz, doğayı korumak için her şeyi yapacak,  Dinar’ı ihya edelim derken imha  etme hatasına düşmeyeceklerdir.Dinar şimdiden kendini yeni bir hayata hazırlamalı, değişim öncesi kültürel yapıyı araştırmalı, muhtemel gelişmeleri tasarlayarak 50 yıl sonrasını planlamalıdır.

 Orhan Veli:

“Siyah  akar Zonguldağın deresi/Yüz karası değil, kömür karası” diyordu.

Kömür karadır, ama inşallah Dinar’ın bahtının ağarmasına vesile olur ve derelerimiz siyah değil, bundan sonra da berrak, pırıl pırıl akar. Bulunan kömürün ve kurulacak santralın Dinar’ımız, ülkemiz ve milletimiz için hayırlı olması dileğiyle şimdiden “Gözün aydın Dinar!” diyorum.

Yazıyla İlgili Ziyaretçi Yorumları

Aziz dostlar,
Kalpleri ve zihinleri Dinar sevgisiyle dolu olan herkesin Dinar için aynı düşünceleri paylaşmaları kadar doğal ve güzel bir şey olamaz.İstiyoruz ki, bir kere de bizim memleketimiz güzellikler görsün, yaşasın ve bunlar yapılırken Dinar'ın güzellikleri,zenginlikleri zarar görmesin. Güzel duygularınız için teşekkürler. Mehmet Tekin ( 18-06-2013 / 15:18:41 )

Mehmet Tekin

Sayın Mehmet Tekin,
Değerli Hocam,insanlarımızı ve elbet yetkilileri ortak akla davet eden, dolayısıyla yüreklerimizi serinleten bu güzel yazınızdan dolayı kutluyor, güzel dileklerine katılarak saygı ve selamlarımı yollluyorum.Raif ÖZTÜRK ( 15-06-2013 / 22:14:10 )

Raif Öztürk

Aziz hemşehrim Mehmet Tekin Beyefendi, bir aydına, Dinar'ı sevene yakışan,her cümlesine tek tek katılıp imza atacağım yazınız için çok teşekkürler.
Bu site dahil Dinar ile ilgili sitelerin yorum köşelerine yazdığım son yorum, son yazı. ( 15-06-2013 / 15:33:24 )

M. Doğan Aykanlı
  Ziyaretçi Yorumu
 
Bu Yazarın Diğer Yazıları